Denemarken
Inleiding
De huidige kansspelwetgeving van Denemarken dateert van meerdere decennia terug en momenteel zijn er meer dan vijftien verschillende soorten wet -en regelgeving die de kansspelmarkt reguleren. Het toezicht is onderverdeeld in vijf ministeries. Krachtens de thans vigerende regelgeving is er een exclusieve vergunning voor het via het internet organiseren van sportprijsvragen en loterijen verleend aan de “Danske Spil”. De “Dankse Spil” is een staatsbedrijf waar het Ministerie van Financiën toezicht op houdt. Naast de “Dankse Spil” zijn er twee goede-doelen loterijen met een semi-permanent karakter. Derhalve is er, net als in Nederland, sprake van een éénvergunningstelsel. Online casino diensten en poker zijn momenteel verboden.
Echter, al geruime tijd is de Deense regelgeving voorwerp van kritiek geweest in zowel binnen – als buitenland. Reeds in 1999 heeft de Deense Minister van Belastingzaken een werkgroep ingesteld die regulering van online kansspelen onder de loep moest nemen. In het in 2001 gepubliceerde rapport concludeerde de interministeriële werkgroep dat de huidige regelgeving onvoldoende was om toenemende populariteit van de online kansspelen te ondervangen. De Deense overheid heeft nadien, wellicht mede ingegeven de door de Europese Commissie ingezette inbreukprocedure, verder onderzoek gedaan naar Europese tendensen met betrekking tot online gaming en heeft daarbij inspiratie opgedaan bij Frankrijk, Italië, Groot-Brittannië en Malta.
Liberalisering online gaming
In april 2009 heeft Denemarken aangekondigd dat zij voornemens is om de online gaming markt gedeeltelijk te liberaliseren. In september 2009 bevestigde de verantwoordelijke Deense minister de liberalisering van de online markt waarbij hij aangaf dat het wetsvoorstel die de liberalisering mogelijk moet maken in juli 2009 ter notificatie aan de Europese Commissie is verstuurd. Het wetsvoorstel zal in maart worden geopenbaard en worden besproken in het Deense Parlement. De verwachting is dat de Deense online markt op 1 januari 2011 is geliberaliseerd.
Wetsvoorstel
De liberalisering van de online markt ziet op zowel offline als online kansspelen waaronder internetcasino’s en poker. De schatting is dat momenteel 25 illegale buitenlandse aanbieders op de Deense markt actief zijn en de Deense overheid verwacht dat het gros van deze aanbieders in aanmerking zal komen voor een vergunning. Het aantal te verstrekken vergunningen zal niet gelimiteerd zijn. Een ieder die voldoet aan de gestelde voorwaarden komt in aanmerking. De vergunning zal over het algemeen worden verleend voor een periode van vijf jaar. De Deense overheid is van mening dat een aanbieder enkel met de verstrekte “Deense” vergunning online kansspelen mag aanbieden. Daarbij geldt dat het voor een aanbieder uit een EG-lidstaat niet vereist is dat zij ook daadwerkelijk gevestigd moet zijn in Denemarken om de betreffende online kansspelen aan te bieden en te promoten. Aanbieders van kansspelen vanuit buiten de EG moeten een agent in Denemarken aanwijzen. Naast de nieuw toegetreden aanbieders zal ook de “Danske Spil” blijven opereren op de online kansspelmarkt. Vergunninghouders van online kansspelen zullen te maken krijgen met verschillende voorschriften. Zo moet de aanbieder onder andere documenteren welke maatregelen zij neemt tegen kansspelverslaving bij jeugdigen. Een jaar nu verstrekking van de vergunning moet de houder een onafhankelijk rapport overleggen waarin wordt aangegeven in hoeverre er is gehandeld overeenkomstig met vigerende regelgeving. Dit rapport moet openbaar worden gemaakt.
De vergunningaanvrager zal een fee moeten betalen, eenmalig ten behoeve van de vereiste controlemaatregelen en voorts elk jaar bij verlenging van de vergunning. Daarnaast worden vergunninghouders onderworpen aan kansspelbelastingen. Deze is nog niet definitief vastgesteld, maar vooralsnog dacht men aan 15-20% van de brutowinst marge. De centrale doelstelling van de hervorming is onder andere consumentenbescherming, tegengaan criminaliteit en fraude en behoud van bestaande opbrengsten voor goede doelen. Deze doelstellingen komen overeen met de Nederlandse doelstellingen van het kansspelbeleid.
Denemarken is voornemens om de Deense markt te beschermen tegen illegale aanbieders middels het bestraffen van financiële dienstverleners indien zij betalingen verzorgen ten behoeve van illegale aanbieders. Daarnaast wordt het ook internet providers verboden om illegale aanbieders toegang tot internet te verlenen, op straffe van een strafrechtelijke sanctie. Het verbod op het promoten van kansspelen door niet-vergunninghouders wordt gecontinueerd.
Italië
Inleiding
De Italiaanse kansspelsector werd traditioneel gedomineerd door binnenlandse concessiehouders. In de afgelopen jaren hebben buitenlandse aanbieders getracht de Italiaanse markt te betreden. In beginsel was het beleid van de Italiaanse overheid om de buitenlandse aanbieders de toegang tot de markt te onthouden en aanbieders zonder Italiaanse vergunning te vervolgen. Echter als gevolg van twee voor Italië nadelige uitspraken bij het Europese Hof van Justitie (Gambelli en Placanica) is de Italiaanse overheid overgegaan tot verdergaande openstelling van de markt voor nieuwe aanbieders alsmede verdergaande introductie van nieuwe online kansspelen.
Vooralsnog mogen alleen aanbieders met een door de Ammininistrazione Autonoma dei Monopli dei Stato (hierna: AAMS) verstrekte vergunning, waarbij de server alsmede de software moeten zijn gelokaliseerd in Italië, de navolgende diensten via het internet aanbieden:
- (inter)nationaal paardenweddenschappen
- Superenalotto
- Instant loterijen
- Sportweddenschappen
- Behendigheidsspelen; hieronder valt poker
Recente ontwikkelingen
In april en juni 2009 heeft de Italiaanse overheid twee nieuwe wetten ingevoerd die een verdere liberalisering van de gaming markt mogelijk heeft gemaakt. Dit zijn de Decreta Abruzzo en de Wet Comunitaria 2008.
De Decreto Abruzzo houdt onder andere een uitbreiding in van online games, introductie van cash games voor poker en daarnaast de invoering van videoloterijen. Deze wet is ter notificatie verstuurd aan de Europese Commissie en is in december 2009 zonder wijziging goedgekeurd.
De wet Comunitaria 2008 is opgesteld ten behoeve van een betere bestrijding van illegale online activiteiten, verduidelijking van regelgeving, strenger toezicht en tenslotte om ervoor te zorgen dat de regelgeving in overeenstemming is met Europees recht. Krachtens de wet Comunitaria 2008 kan er een vergunning worden verleend voor de navolgende online diensten:
- Behendigheidsspelen; poker(cashgames en toernooien)
- Inzetten met een vaste waarde met een directe interactie tussen spelers (exchange betting)
- Weddenschappen op nationale paardenraces
- Fixed- odds weddenschappen op sport- en andere evenementen
- Bingo
- Instant loterijen
Om in aanmerking te komen voor een vergunning voor online gaming dient een (buitenlandse) aanbieder aan zowel formele als technische vereisten te voldoen. Een entiteit die een online kansspelvergunning aanvraagt moet gevestigd zijn in een EG-lidstaat en reeds beschikken over een vergunning om in een EG-lidstaat kansspelactiviteiten te ondernemen. Derhalve wordt de markt verder opengesteld voor buitenlandse partijen.
Een aanbieder die in aanmerking wenst te komen voor een online vergunning dient echter wel aan hoge kwaliteitseisen te voldoen die zien op navolgende gebieden:
- Bekendheid met deelnemers/controle leeftijd
- Bescherming minderjarigen
- Bescherming spelers door voorschriften m.b.t transparantieverplichtingen, inzetten en technieken
- Promoten van onderzoek naar kansspelverslaving
- Promoten van non-profit organisaties en andere instellingen die onderzoek doen naar verslaving en behandeling hiervan
- Databescherming
Alle vergunninghouders zijn onderworpen aan de belastingheffing, welk varieert per aangeboden dienst. De wet Comunitaria 2008 ligt momenteel ter toetsing bij de Europese Commissie voor een standstill-periode van tenminste drie maanden die is begonnen op 19 december 2009. Gezien het feit dat de markt verder wordt opengesteld voor eerlijke mededinging waarbij toezicht en controle toeneemt op de kansspelsector, ligt het in de lijn der verwachting dat de Europese Commissie als de lidstaten dit wetsvoorstel positief ontvangen. Derhalve zal de vergaande liberalisering van de Italiaanse online kansspelmarkt eind maart geëffectueerd worden.
Frankrijk
Inleiding
Op grond van huidige regelgeving heeft enkel het staatsbedrijf Francaise des Jeux (hierna: FDJ) als het staatsbedrijf Pari-Mutuel Urbain (hierna: PMU) een exclusieve vergunning voor het respectievelijk organiseren van een loterij en het organiseren van paardenweddenschappen. Alleen deze staatsbedrijven is het momenteel toegestaan om genoemde diensten ook online aan te bieden. Derhalve geldt dat ten aanzien van elke concurrent die via een website loterijen dan wel sportweddenschappen aanbiedt, strafrechtelijke sancties kan worden opgelegd. Zodoende hebben er in Frankrijk vele juridische procedures plaatsgevonden wat leidde tot steeds meer kritiek op het vigerende (online) kansspelbeleid. Ook tegen Frankrijk is door de Europese Commissie een inbreukprocedure gestart. In 2007 heeft de Senaat een rapport opgesteld waarin werd gesteld dat gezien de ontwikkelingen op internet de bestaande wetgeving gereviseerd en geharmoniseerd diende te worden. De Franse overheid is derhalve overgegaan tot een beleid met een gecontroleerde opening van de markt resulterend in een wetsvoorstel gepubliceerd in maart 2009. Nadat de Europese Commissie in mei 2009 hierop haar kritiek heeft gegeven, heeft de Franse overheid zich opnieuw over het wetsvoorstel gebogen en in september 2009 een aangepaste versie gepubliceerd. Dit wetsvoorstel is in oktober 2009 door de ‘l'Assemblée nationale’, vergelijkbaar met de Tweede Kamer, aangenomen en staat in begin 2010 voor behandeling bij de Senaat.
Wetsvoorstel
Krachtens het wetsvoorstel zullen de huidige Franse staatsbedrijven de exclusiviteit behouden ten aanzien van alle Franse paardenweddenschappen. De private aanbieders worden toegestaan om fixed-odds weddenschappen op andere sportcompetities te organiseren. Daarnaast heeft de opening van de online kansspelmarkt betrekking op online poker.
De navolgende diensten blijven echter strikt verboden:
- loterijen
- virtuele speelautomaten
- spread betting
- casinospelen waarbij de speler het tegen de bank opneemt (blackjack, roulette etc.)
- weddenschappen op niet-sport gerelateerde evenementen
Er is momenteel veel kritiek op het Franse wetsvoorstel onder andere vanuit de Europese Commissie. Zo zou van het (hoge) belastingregime een discriminerende werking uitgaan en zijn in het wetsvoorstel voorschriften opgenomen die afbreuk doen aan een eerlijke concurrentie tussen de Franse monopolisten en nieuwe markttoetreders. Een voorbeeld betreft de verplichting voor een aanbieder van kansspelen om alle accounts die een link hebben naar Franse inwoners te wissen en te ‘resetten’. Bij inwerkingtreding van de wet kunnen de huidige (Franse) monopolisten direct overgaan tot het zogenoemd “flushen” van de database. Aanbieders die in aanmerking willen komen voor een online vergunning moeten daarentegen Voorts worden vraagtekens gezet bij de uitvoerbaarheid en handhaafbaarheid.
België
Inleiding
Op grond van huidige Belgische kansspelwetgeving is het de Belgische Kansspelcommissie verboden om een vergunning te verlenen die ziet op online kansspelen. Gezien de stormachtige ontwikkeling van de deelname aan kansspelen via internet zag de Belgische overheid zich genoodzaakt om over te gaan tot legalisering van online kansspelen. Een totaalverbod werd niet langer als effectief ervaren.
Legalisering online kansspelen
In het voorjaar van 2009 heeft de Belgische overheid haar nieuwste wetsvoorstel openbaar gemaakt die regulering van online kansspelen mogelijk maakt. Op grond van dit wetsvoorstel kan de Belgische Kansspelcommissie een vergunning verstrekken ten behoeve van het online aanbieden van casinospelen (hieronder valt ook poker), sportweddenschappen en speelautomaten mits de aanvrager al beschikt over een Belgische vergunning om diezelfde diensten offline aan te bieden. Zodoende kan een houder van een Belgische offline vergunning voor casinospelen niet in aanmerking komen voor een online vergunning voor bijvoorbeeld sportweddenschappen. Doordat in België nagenoeg alle offline kansspelvergunningen in handen zijn van Belgische aanbieders, komt dit de facto erop neer dat buitenlandse aanbieders worden uitgesloten van toegang tot de markt voor online kansspelen.
Nadat het wetsvoorstel ter notificatie is verstuurd heeft de Europese Commissie in juni 2009 stevige kritiek geuit op het Belgische wetsvoorstel doordat er meerdere vraagtekens moeten worden gezet bij de verenigbaarheid met Europees recht. Het wetsvoorstel wordt in relatie met EU-verdragsrecht als te restrictief bestempeld. Het voornaamste discussiepunt betreft de reeds genoemde koppeling van de online vergunning aan een bestaande offline vergunning. De Belgische overheid geeft hierbij aan dat zij, onder verwijzing naar het arrest Bwin/Liga Portuguesa (zaak C-42/07, 8 september 2009), over een ruime discetionaire bevoegdheid beschikt om kansspelen te reguleren. Volgens juridische analytici verliest de Belgische overheid echter uit het oog dat deze beleidsvrijheid niet onbeperkt is. Zo heeft het Europese Hof (zaak C-153/08, 06 oktober 2009) een maand later geoordeeld dat door het handhaven van een belastingregeling die voorziet in een vrijstelling van de winsten uit loterijen, kansspelen en weddenschappen die in Spanje worden georganiseerd door bepaalde in deze lidstaat gevestigde publieke instellingen en organisaties zonder winstoogmerk die op sociaal gebied werkzaam zijn of hulp verlenen, zonder dat deze vrijstelling geldt voor dezelfde entiteiten die in een andere lidstaat zijn gevestigd en soortgelijke activiteiten verrichten, Spanje de krachtens artikel 49 EG geldende verplichtingen niet is nagekomen. Er was sprake van discriminatie op grond van nationaliteit welk niet gerechtvaardigd kan worden door dwingende redenen van algemeen belang.
Hierbij kan een parallel worden getrokken naar de koppeling van de online aan de offline vergunning zoals nu voorgesteld in België. Deze koppeling leidt tot een concurrentievoordeel voor de (overwegend Belgische) land-based aanbieders van kansspelen. Derhalve is er sprake van een verstoring van de mededinging op de interne markt. Indien discriminatie op grond van nationaliteit wordt aangetoond, zal de Belgische overheid ter rechtvaardiging van de beperkende maatregelen voortvloeiend uit de nieuwe kansspelwetgeving niet langer een beroep kunnen doen op dwingende redenen van algemeen belang.
Het wetsvoorstel is echter zowel door de Tweede Kamer als uiteindelijk door de Senaat, zonder substantiële wijzigingen, op 4 december 2009 aangenomen. Regelgeving met nadere voorschriften voor de vergunningverlening moeten nog gedefinieerd worden. Het is de intentie om in deze opkomende regelgeving ook de verplichting te incorporeren inhoudende dat internet service providers (ISP) websites zonder een online vergunning voor kansspelen moet blokkeren. Verwacht wordt dat het nieuwe vergunningsysteem begin 2011 in werking zal treden.
Doordat de gemeenschapsrechtelijke conformiteit van de nieuwe Belgische online kansspelwetgeving nog steeds ter discussie staat, mogen procedures geïnitieerd door de Europese commissie of marktpartijen niet uitgesloten worden.
Spanje
Inleiding
Ondanks het feit dat de Spaanse (online) kansspelmarkt als een van de grootste in Europa is te bestempelen, is er op nationaal niveau geen wetgeving die direct ziet op de regulering van online kansspelen. In 2007 is door het Spaanse Parlement derhalve de “Information Society Impulse Law” (hierna: LISI) aangenomen. In deze wet is een artikel opgenomen die stelt dat de overheid een wetsvoorstel moet initiëren die ziet op de regulering van online kansspelen. Meer specifiek is in de LISI aangegeven dat er een systeem moet komen voor (online) kansspelen die in overeenstemming is met Europees recht waarbij de markt op een zodanige manier kan worden gecontroleerd zodat dat dit bijdraagt aan een eerlijke en veilige omgeving voor zowel de aanbieders van en de deelnemers aan kansspelen. In juli 2008 zijn de zeventien autonome regio’s in Spanje bij elkaar gekomen om de toekomstige online kansspelregulering te bespreken. De Spaanse nationale loterij “Loteria y Apuestas del Estado” (hierna: LAE) is de verantwoordelijkheid gegeven om met een eerste wetsvoorstel te komen waarin naar voren moet komen hoe de vergunningverlening ten aanzien van private marktpartijen dient te voltrekken.
Legalisering online kansspelen
Derhalve wordt ook in Spanje een wetsvoorstel voorbereid die online kansspelen legaliseert waarbij de markt op een gecontroleerde manier wordt geopend voor toegang van private marktpartijen. Het wetsvoorstel is nog niet door de LAE openbaar gemaakt, maar de eerste tekenen zijn zichtbaar. Op grond van onze informatie bevat het wetsvoorstel in ieder geval de navolgende sleutelelementen. De nieuwe (online)kansspelwet schept een kader waarbinnen de LAE de verantwoordelijkheid krijgt voor zowel de regulering, verstrekking van de (online) vergunningen als het toezicht op de kansspelmarkt. Binnen de LAE zal een strikte scheiding worden gemaakt tussen haar taak als ‘regulator’ en ‘operator’.
Wat betreft de reikwijdte ziet het conceptwetsvoorstel op een gefaseerde opening van de gehele kansspelmarkt met uitzondering van de loterijen. De legalisering ziet aldus op alle online kansspelen en de offline activiteiten die, met betrekking tot de Spaanse regio’s, grensoverschrijdend zijn.
Wat betreft de vereisten voor vergunningaanvragers geldt dat aanbieders van (online) kansspelen (die zijn gevestigd in een EG-lidstaat) in aanmerking kunnen komen voor een vergunning mits er wordt voldaan aan enkele financiële verplichtingen. Bovendien moet een aanbieder fiscaal vertegenwoordigd zijn in Spanje, bijvoorbeeld door een advocatenkantoor. De vergunningaanvrager zal niet verplicht worden om haar server in Spanje te vestigen. Bovendien zal er géén limiet zitten op het aantal te verstrekken vergunningen. Wat betreft handhaving zal waarschijnlijk worden gekozen voor het blokkeren van internet service providers (ISP) en financiële transacties van illegale aanbieders. Het belastingregime moet nog nader bepaald worden.
